من زۆر رقم له‌ پیازیه‌ بۆیه‌ قه‌ت نایخۆم كه‌چی ئه‌و هه‌موو سوده‌شی هه‌یه‌
ده‌ست خۆش بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ ..

دةمةيخؤ ... تؤش بيبةش دةبيت لةم هةموو سوودة

زؤر سوباس بةريزى

هەر دوژمنم پیازە

لةوةو لا بياز بخؤ جونكة زؤر بةسوودة

ده‌ست خۆش به‌راستی پیاز سودێکی زۆر زۆری هه‌یه‌

زؤر سوباس

dastt xoshbet gyana

زؤر زؤر سوباس بةريزى

ده‌سته‌كانت خۆش

زؤر سوباس

دكتۆرى هندى منۆن له‌ كۆلیژى پزیشكى زانكۆى نیوكاسل له‌ به‌ریتانیا ئاماژه‌ى به‌وه‌دا ، كه‌ خواردنى پیاز به‌ خاوى یان كۆلێنراوى یان بڕژاوى ڕێگه‌ له‌ ڕوودانى حاله‌تى جه‌ڵته‌ى دڵ و مێشك ده‌گرێت ، وه‌ لێكۆلینه‌وه‌یه‌كى ئه‌م دوایه‌ش ئه‌وه‌ى دووپات كردووته‌وه‌ كه‌ ڕۆژانه‌ خواردنى نیو پیاز ، یارمه‌تى پاراستن و چاره‌سه‌ركردنى مرۆڤ ده‌دات له‌ دژى نه‌خۆشیه‌كانى دڵ .

به‌پێی وته‌ى توێژه‌ران پێكهاته‌ى كبریتى كه‌ به‌شێوه‌یه‌كى فراوان له‌ پیازدا هه‌یه‌ ، دژى به‌كتریاى "هیلیۆ باكتر بایلۆرى" ده‌وه‌ستێت ، كه‌ مرۆڤ تووشی هه‌ڵئاوسانى گه‌ده‌ ده‌كات ، له‌هه‌مان كاتیشدا رێگه‌ له‌ مه‌ترسی تووشبوون به‌ شێرپه‌نجه‌ى گه‌ده‌ ده‌گرێت ، كه‌ ئه‌مه‌ش به‌ رێژه‌یه‌كى زیاتر تووشی ئافرتان ده‌بێت .

پیاز یارمه‌تى به‌هێزكردنى گه‌ده‌و كۆئه‌ندامى ده‌مارو جگه‌رو گۆرچیله‌ و كۆئه‌ندامى میز ده‌دات . وه‌ دژى ڕۆماتیزم و ڕه‌قبوونى خوێنبه‌ره‌كان و مه‌ینى خوێن ده‌دات ، له‌لایه‌كى تریشه‌وه‌ ئاستى شه‌كر كه‌م ده‌كاته‌وه‌و سوود به‌ پێست و به‌هێزكردنى قژ ده‌گه‌ینێت .

به‌پێی لێكۆلینه‌وه‌یه‌كى تری تازه‌ى زانستى ، خواردنه‌وه‌ى شه‌ربه‌تى پیاز ده‌بێته‌ هۆى كه‌مكردنه‌وه‌ى ئاستى شه‌كر له‌ناو خوێندا ، وه‌ پێكهاته‌یه‌كى ڕووه‌كى و دژه‌ ئۆكسیدى له‌ناو پیازدا هه‌یه‌ ، كه‌ مه‌ترسی تووشبوون به‌ شێرپه‌نجه‌ى سییه‌كان كه‌مده‌كاته‌وه‌ .

هه‌روه‌ها پیاز به‌هۆى بوونى ماده‌ى "كویرسیتین" تێیدا ، ده‌كرێت مرۆڤ له‌ مه‌ترسی تووشبوون به‌ شێرپه‌نجه‌ى سییه‌كان ڕزگار بكات .

                                                        س : كوردستان تيفى