وكل خير في إتباع من سلف وكل شر في إبتداع من خلف
واتە: هەموو خێر و چاكەیەك لە شوێنكەوتنی پێشین دایە، و هەموو ‏خراپەیەكیش لە داهێنراوەكانی پاشینان دایە.‏
بەڵام كەسانێك هەن كە لافی زانستی شەرعی لێدەدەن نكۆڵی لە ‏خۆدانە پاڵ (سلف) دەكەن !!! بەبیانوی ئەوەی كە ئەم ناوە هیچ ‏بنەوایەكی لە شەرعدا نیە !!!! بۆیە ئەڵـێ‌: " دروست نیە موسڵمان بڵێت ‏‏: من شوێنكەوتەی سەلەفی صاڵحم لەوەی كە لەسەری بوون لە بیروباوەڕ و ‏خواپەرستی و هەڵسوكەوتی رۆژانەیان ".‏
بێگومان ئەم جۆرە نكۆڵی كردنە ـ ئەگەر مەبەستی بێت ـ پێویستە ‏لەسەری خۆی دابڕێت و تەبەڕابكات لەو ئیسلامە ڕاستەی كە پێشینی ‏چاكمانی لەسەر بوونە، لەسەروی هەموویانەوە پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم)‏، ‏هەروەك ئەو فەرمودە متواترە ئاماژەی بۆ دەكات كە لە (الصحیحین) و ‏شوێنی تریشدا هاتووە كە: " خير الناس قرني، ثم الذين يلونهم، ثم الذين يلونهم " (متفق علیه)، واتە: چاكترین خەڵك خەڵكی سەردەمی منن، ‏پاشان ئەوانەی بە دوایاندا دێن، پاشان ئەوانەی بەدوای ئەماندا دێن.‏
كەواتە دروست نیە بۆ موسڵمان خۆی دابڕێت و تەبەڕا بكات لە خۆدانە ‏پاڵ پێشینی چاك، لە كاتێكدا ئەگەر خۆی دابڕێت و تەبەڕابكات لە ‏خۆدانە پاڵا هەر ناوێكی تر ئەوا هیچ كەسێك لە زانایان ناتوانن حوكمی ‏كوفر و فاسقێتی بە سەردا بدەن.‏
وە ئەو كەسەی كە نكۆڵی دەكات لە ناونانی خۆی بەو ناوە [ واتە: بە ‏سەلەفیەت ] ئایە خۆی نەداوەتە پاڵ یەكێك لە مەزهەبەكان ؟! ئیتر ئەو ‏مەزهەبە پەیوەست بێت بە بیروباوەڕ یان فیقهەوە ؟
جا ئەو كەسە دەبێت یان (ئەشعەریە یان ماتریدی).‏
وە یان یەكێك بێت لە (ئەهلی حەدیس یان حەنەفی یان شافعی یان ‏مالكی یان حەنبەلی)، لەوانەی كە ناوی (أهل السنة و الجماعة) ‏دەیانگرێتەوە، لەكاتێكدا ئەو كەسەی كە خۆی ئەداتە پاڵ مەزهەبی ئەشعەری ‏یان یەكێك لە چوار مەزهەبەكە خۆی داوەتە باڵ كەسانێك كە بێگومان بێ‌ ‏هەڵە نین، هەرچەندە ئەو زانایانەشیان تێدا بێت كە فەتواكانیان موافقی ‏قورئان وسوننە بێت، جا خوزگە دەمزانی ئەوانە بۆ نكۆڵی ئەم جۆرە خۆدانە ‏پاڵەش ناكەن كە خۆدانە پاڵا كەسانێكە كە بێ‌ هەڵە نین ؟ ‏
بەڵام ـ بە شێوەیەكی گشتی ـ ئەوەی خۆی ئەداتە پاڵ سەلەفی صالح ‏ئەوە خۆی داوەتە پاڵ كەسانێكی بێ‌ هەڵەوە، و پەیامبەری خواش ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ لە ‏نیشانەكانی كۆمەڵەی رزگاربووی باس كردووە لەوانەش ئەوەیە: كە ‏پابەندن بەوەی پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ و هاوەڵانی لەسەری بوونە (‏رضي الله عنهم)‏. ‏
جا هەركەسێك دەستیان پێوە بگرێ‌ ئەوە بە دڵنیاییەوە لە لایەن ‏پەروەردگاریەوە ڕێنمایی كراوە.‏
وە ئەو نیسبەتدانەش [ واتە: سەلەفیەت ] خۆدانەپاڵێكە هەركەس خۆی بداتە ‏پاڵی ڕێزدارتری دەكات وە رێگە و رێبازی كۆمەڵەی رزگاربووانی بۆ ئاسان دەكات، ‏وە ئەوەش بۆ كەسانێك نیە خۆیان دەدەنەپاڵ هەر ناو و نیسبەتێكی تر.‏
چونكە لە دوو حاڵەت بەدەر نیە: یان خۆدانە پاڵە بۆ كەسێك كە بێ‌ ‏هەڵە نیە، یان خۆدانە پاڵی كەسانێكە كە شوێن كەوتەی مەنهەجی ئەو ‏كەسە بێ‌ بەری نیەیە لەهەڵە، كەواتە بەهەمان شێوە لە هەڵە پارێزراو نیە ‏، بەڵام بەپێچەوانەوەی بێ‌ هەڵەیی هاوەڵانی پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم)‏، كە ‏پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم) خۆی فەرمانی پێكردوین كە دەست بگرین بە رێباز و ‏سوننەتی خۆی و هاوەڵانی لەپاش خۆی.‏
وە ئێمە پێداگری و جەخت لەسەر ئەوە دەكەین كە تێگەیشتنمان بۆ ‏قورئانی پیرۆز و سوننەتی پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ بە پێی پەیڕەوی ‏هاوەڵانی بێت، بۆ ئەوەی پارێزراو بین لە لادان بەلای ڕاست یان بەلای ‏چەپدا، وە لا بدەین بە تێگەیشتنێكی تایبەت بە خۆمانەوە، بەڵگەی ‏لەسەر نەبێت لە قورئان و سوننەتدا.‏
پاشان بۆچی ئیكتفا نەكەین بە خۆدانەپاڵ قورئان و سوننەت ؟
هۆكارەكەی دەگەڕێتەوە بۆ دوو خاڵ: ‏
یەكێكیان: پەیوەستە بە دەقە شەرعیەكانەوە.‏
ئەوی تریان: پەیوەستە بە واقعی گروپ و كۆمەڵە ئیسلامیەكانەوە.‏
سەبارەت بە هۆكاری یەكەم: ئێمە لە دەقە شەرعیەكاندا دەبینین ‏فەرمان كراوە بە گوێڕایەڵی شتێكی تر سەرەڕای قورئان و سوننەت هەروەك ‏خوای پەروەردگار ئەفەرموێ‌: [ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْرِ مِنكُمْ ] (النساء: 59)، خۆ ئەگەر كاربەدەستێكی ‏بەیعەت پێدراو هەبوایە لە موسڵمانان، ئەوا ئەو كاتە گوێڕایەڵی كردنی ‏واجب دەبوو هەروەك چۆن گوێڕایەڵی قورئان و سوننەت واجبە، ئەگەرچی ‏دوور نیە خۆی و ئەوانەی چواردەوریشی هەڵە بكەن، ئەو كاتەش گوێڕایەڵی ‏كردنی واجب دەبوو لەبەر نەهێشتنی مەفسەدەی ڕاجیاوازی، ئەوەش بەو ‏مەرجە زانراوەی: (لا طاعة لمخلوق في معصية الخالق)، واتە: گوێڕایەڵی ‏هیچ بەدیهێنراوێك ناكرێت لە سەرپێچی خوادا.‏
وە خوای پەروەردگاریش ئەفەرموێ‌:
[ وَمَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيراً ] (النساء: 115).
بێگومان خوای پەروەردگار بەرز و بڵند و دوورە لە وتەی بێ‌ مەبەست، ‏بۆیە گومان و دوودڵی تیا نیە كە باسكردنی [سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ ] لێرەدا بۆ ‏حیكمەت و سودێكی گرنگە، جا ئەوە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی كە بێگومان ‏واجبێكی گرنگ هەیە ئەویش ئەوەیە كە: شوێن كەوتنمان بۆ قورئان و ‏سوننەت پێویستە بەپێی ئەوە بێت كە موسڵمانە پێشینەكان لەسەری ‏بوون، كە ئەوانیش هاوەڵانی پەیامبەرن ‏(صلى الله عليه وسلم)‏، پاشان ئەوانەی بە ‏دوایاندا دێن، و پاشان ئەوانەی بەدوای ئەمانەدا دێن، ئا ئەمە ئەوەیە ‏كە بانگەوازی سەلەفی بانگەشەی بۆ دەكات، و جەختی لەسەر ‏كردووەتەوە لە بناغەكانی بانگەوازیدا، و لەپەیڕەوی پەروەردەیدا.‏
بێگومان بانگەوازی بەراستی سەلەفیەت ئوممەت كۆ دەكاتەوە، ‏كەچی هەر بانگەوازێكی تر ئوممەت پەرتەوازە دەكات، خوای پەروەردگار ‏ئەفەرموێ‌: [ وَكُونُواْ مَعَ الصَّادِقِينَ ] (التوبة: 119)، واتە: لەگەڵ ‏ڕاستگۆیاندا بن. وە هەر كەس قورئان و سوننەت لە تێگەیشتنی سەلەفی ‏صالح جیا بكاتەوە هەرگیز راستگۆ نیە.‏
وە سەبارەت بە هۆكاری دووەم: ئەوەیە كە كۆمەڵ و حزبەكانی ئێستا ‏بەتەواوی لا ناكەنەوە بەلای گرتنەبەری رێگەی باوەڕداران كە لە ‏ئایەتەكەدا باسی هاتووە، و هەندێك فەرمودەیش پاڵپشتیان كردووە، ‏لەوانەش: فەرمودەی حەفتا و سێ‌ بەشەكە، كە هەمویان لە ئاگردان جگە ‏لە یەكێكیان، كە پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم)‏ وەسفی كردووە بەوەی كە: " هي التي على مثل ما أنا عليه اليوم و أصحابى " (السلسلة الصحيحة: 204)، ‏واتە: ئەوەیە كە لەسەر ئەوەن ئەمڕۆ من و هاوەڵانمی لەسەرە.‏
جا ئەم فەرمودەیە هاوشێوەی ئەو ئایەتەیە كە باسی رێگای ئیمانداران ‏دەكات، هەروەها لەوانە فەرمودەكەی (العرباض بن سارية) یە كە تیایدا ‏هاتووە: " فعليكم بسنتي وسنة الخلفـاء الـراشدين المهديين من بعـدي " (صحیح الجامع: 2249)، واتە: دەست بگرن بە رێبازی من و رێبازی ‏جێنشینە كامڵ و هیدایەت دراوەكانم لە پاش خۆم.‏
كەواتە دوو ڕێباز هەیە: رێبازی پەیامبەری خوا ‏(صلى الله عليه وسلم) و رێبازی ‏جێنشینە كامڵ و هیدایەت دراوەكان ‏(رضي الله عنهم)‏، كە پێویستە لە سەرمان ـ ‏ئێمەی پاشین ـ بگەڕێینەوە بۆ قورئان و سوننەت و رێگەی ئیمانداران، وە ‏دروست نیە بڵێین: ئێمە سەربەخۆ لە قورئان و سوننەت تێدەگەین بەبێ‌ ‏هیچ ئاوڕدانەوەیەك بۆ ئەوەی سەلەفی صاڵح لەسەری بوون !!‏
وە لەم سەردەمەدا پێویستمان بە نیسبەت و خۆدانەپاڵێكی جیاكەرەوەی ورد هەیە:‏
چونكـە بەس نیە تەنهـا بڵێیت: من تەنهـا موسڵمـانم ! یـان ‏مـەزهەبم ئیسلامە ! چونكە هـەموو كۆمـەڵ و تاقمە گـومڕاكان ـ وەك: ‏ڕافیزە و ئیبازی [ كە فیرقەیەكی خەوارجن ] و قادیانیەكان و جگە ‏لـەمـانیش لە فیرقەكانی تر ـ هەر ئەوە ئەڵێن !!! جا نازانم ئایە چی تۆ ‏لـەوان جیا ئەكاتەوە ؟
خۆ ئەگەر وتت: من موسڵمانم لەسەر قورئان و سوننەت دیسانەوە بەس ‏نیە، چونكە شوێنكەوتەی فیرقەكان ـ لە ئەشعەریەكان و ماتوریدیەكان، ‏وحزبیەكانیش ـ بەهەمان شێوە لافی شوێنكەوتنی ئەو دوو بنچینە ئەدەن.‏
وە بێگومان ناوێكی ڕوونی دیاری جیاكەرەوەی ئاشكرا ئەوەیە كە بڵێیت ‏‏: " من موسڵمانم لەسەر قورئان و سوننەت وە بەپێی پەیڕەوی سەلەفی ‏صاڵحمان "، ئەویش بە كورتی ئەوەیە بڵێین: " من سەلەفیم ".‏
جا كەوابوو بەو پێیە ئەو ڕاستیەی كە هیچ ئەملا و ئەولایەكی تیا نیە ‏ئەوەیە كە: بەس نیە بەتەنها متمانە بكرێتە سەر قورئان و سوننەت بەبێ‌ ‏پەیڕەوی سەلەفی صاڵح كە ڕونكەرەوەی هەردوكیانە لە تێگەیشتن ‏وتێڕوانیندا، و لە زانست و كردەوەدا، و لە بانگەواز و تێكۆشاندا.‏
وە ئێمە دەزانین كە ئەوان ـ خوا لێیان ڕازی بێت ـ دەمارگیریان نەبووە ‏بۆ مەزهەبێكێكی دیاری كراو، یان بۆ كەسێكی دیاری كراو، وە ‏كەسێكیان تیا نەبووە كە (بەكری یان عومەری یان عوسمانی یان عەلەوی ‏بوبێت)، بەڵكو ئەگەر كەسێكیان بۆی بگونجایە كە پرسیار لە ئەبوبەكر ‏یان لە عومەر یان ئەبو هورەیرە بكات، پرسیاری دەكرد، چونكە ئەوان ‏بڕوایان وابووە كە یەكلایی لە شوێنكەوتندا دروست نیە جگە بۆ یەك كەس ‏نەبێت، كەئەویش پەیامبەری خوایە ‏(صلى الله عليه وسلم)‏، كە لە هەواو ئارەزوەوە نادوێت، ‏بەڵكو ئەوەی ئەیڵێت سروشە و بۆی دێت.‏
وە ئەگەر بڕیارماندا بۆ ڕەخنەگرانی بەرامبەر كەوا ئێمە تەنها ناوی ‏موسڵمان لە خۆمان دەنێین بەبێ‌ خۆدانەپاڵ سەلەفیەت ـ لە كاتێكدا كە ‏نیسبەتێكی پیرۆز و ڕاستە ـ ئاخۆ ئەوانیش واز ئەهێنن لە ناونان بە ‏ناوی حزبەكانیان، یان مەزهەبەكانیان، یان تایفەكانیان، سەرەڕای ‏ئەوەی نە شەرعیە و نەش ڕاستە ؟!!‏
دەسا با ئەم جیاوازیەی كە لە نێوانماندایە بەس بێت بۆتان، و بێگومان ‏هەموو جامێكیش چی تیابێ‌ هەر ئەوە دەڕێژێت.‏
شوكر و ستایش بۆ خوای پەروەردگار تەواوبوو
پرسیاری ژمارە (32) ـی ئەو پرسیارانەی لە گۆڤاری (الأصالة) ‏بڵاوكراونەتەوە (1413 هـ، 1414 هـ، 1415 هـ)‏
وەرگێڕانی: هاوار عبدالله
پێداچونەوەی: عدنان بارام كەلاری‏
لةبةهةشت وةركيراوة.